Nie taki Urząd Probierczy straszny, jak go malują

Nie taki Urząd Probierczy straszny, jak go malują

Z tym Urzędem Probierczym jest różnie… Nie jest tak strasznie jakby się wydawało (serio!) , ale warto się z tym tematem oswoić. 

Jeśli czytasz ten post, bo dopiero uczysz się biżuterii i chcesz się dowiedzieć więcej o oznaczeniach i próbach – świetnie trafiłaś! Pokrótce przedstawię Ci podstawowe informacje na ten temat, dotyczące aktualnych wymogów i urzędowych ustaleń. Więcej dokładnych informacji i tak uzyskasz u źródła, czyli w lokalnych placówkach Urzędu Probierczego.

Ten post kieruję też dla twórców biżuterii, bo korzystanie w koralikowych kolczykach z bigli angielskich, które są ze srebra 925 – też wymaga naniesienia odpowiednich oznaczeń na wyrób. Przecież badanie jakości i cechowanie wyrobów z metali szlachetnych dotyczy w szczególności biżuterii, sztućców i wyrobów korpusowych. Producenci tych przedmiotów (złotnicy) zobowiązani są do posiadania własnego znaku imiennego. 

Co musi się znaleźć na oznaczeniu biżuterii? 

Biżuteria z metali szlachetnych (na takiej się skupiam w tym artykule) powinna mieć oznaczenia takie jak imiennik i cechę probierczą. Cecha probiercza składa się z cechy podstawowej i dodatkowej (czasem też pomocniczej). W niektórych przypadkach, określonych według masy produktu – czyli wyrób ze złota do 1g, wyrób ze srebra do 5g masy) możesz znaleźć tylko imiennik. I jest to zgodne z prawem. Dzięki tym oznaczeniom możemy bez trudu ustalić rodzaj i próbę metalu, z jakiego dany wyrób jest przygotowany. 

Co to jest imiennik?

Imiennik to zarejestrowany we właściwym miejscowo okręgowym urzędzie probierczym symbol, określający konkretnego wytwórcę. Aby go uzyskać, musisz pomyśleć nad tym, jaki symbol (inicjały, cyfry, kształt, kombinacja) może Cię określać, a następnie wypełnić formularz rejestrujący (w lokalnym oddziale Urzędu Probierczego i czekać na zarejestrowanie. Oczywiście, że Twoja propozycja będzie sprawdzana z bazą dostępnych imienników, tak aby nie było dwóch takich samych symboli. Następnie wykonujesz imiennik u grawera. Gotowy imiennik przywozisz razem z  miedzianą blaszką, na której w obecności urzędnika nabijasz swój imiennik. Tym samym potwierdzasz prawidłowość jego wykonania. Gotowe! Możesz oznaczać swoje wyroby własnym znakiem.

Aktualne cechy probiercze

Cecha probiercza to znak urzędowy. Potwierdza wykonanie badań, które określają zawartość metalu szlachetnego w wyrobie i przede wszystkim informuje o ich wyniku. Ustawa z dnia 1 kwietnia 2011 r. – Prawo probiercze –  określa zasady oraz warunki wprowadzania do obrotu wyrobów z metali szlachetnych oraz obrotu nimi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Sprawdzanie składu wyrobów z metali szlachetnych wykonuje się przez organy administracji probierczej, czyli urzędy probiercze.

Metalami szlachetnymi w rozumieniu ustawy Prawo probiercze– w stanie czystym albo w stopach z innymi metalami – są platyna, złoto, srebro i metale z grupy platynowców (iryd, osm, pallad, rod i ruten). Zawartość metalu szlachetnego w wyrobach określa się próbą. czyli stosunkiem masy czystego metalu szlachetnego zawartego w stopie do masy stopu. Próba wyraża się w promilach (promil to jedna tysięczna pewnej wartości liczbowej, zwanej podstawą, oznaczany symbolem ‰; stanowi dziesiątą część procenta) (źródło: Wikipedia) 

Wyróżniamy trzy rodzaje cech probierczych – podstawową, dodatkową i pomocniczą. Podstawowa cecha probiercza wskazuje rodzaj metalu szlachetnego i jego próbę.Od maja 2012 roku cechy podstawowe dla wyrobów ze stopu złota wskazują próbę cyframi: 0– próba 0,999; 1– próba 0,960; 2– próba 0,750; 3– próba 0,585; 4– próba 0,500; 5– próba 0,375; 6– próba 0,333.

Główna cecha probiercza stosuje się t do oznaczania przedmiotów wymienionych w art. 8 ust. 1 pkt. 6 ustawy Prawo probiercze.

dla wszystkich metali szlachetnych stosuje się jeden rodzaj cechy głównej;

cecha główna jest stosowana łącznie z cechą dodatkową.

Dodatkowa cechaprobiercza określa rodzaj metalu szlachetnego.Cechę probierczą dodatkową łącznie z cechą podstawową stosuje się do uzupełnienia oznaczenia wyrobów z metali szlachetnych, w przypadkach gdy:

  • wyrób składa się z kilku połączonych ze sobą części z tego samego metalu szlachetnego – obecność cechy dodatkowej informuje o tym, że wszystkie elementy wyrobu odpowiadają umieszczonej próbie, albo
  • w skład wyrobu wchodzą części wykonane z innych metali szlachetnych niż część zasadnicza wyrobu – obecność cechy dodatkowej wskazuje rodzaj metalu szlachetnego części niezasadniczej, przy czym próba tego metalu nie może być niższa.

Pomocniczą cechę probierczą stosuje się do potwierdzenia ważności krajowych cech probierczych umieszczonych zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie, gdy wyroby oznaczono. Cechę pomocniczą umieszcza się na wyrobie obok cechy podstawowej albo cechy dodatkowej. Dla wszystkich metali szlachetnych stosuje się jeden rodzaj cechy pomocniczej.

Urząd Probierczy

Urząd Probierczy ma swoje placówki w kilku miastach w Polsce. Musisz sprawdzić, gdzie jest Twoja najbliższa placówka i udać się tam, jeśli jesteś twórcą biżuterii, lub jeśli chcesz sprawdzić skład swoich skarbów.

Twoje obowiązki

Obowiązkiem jako twórcy, działającego z wykorzystaniem metali szlachetnych, jest posiadanie zarejestrowanego imiennika i korzystanie  z niego. Jeśli tworzysz biżuterię ze srebra do 5 g – wystarczy tylko Twój imiennik. Jeśli masa wyrobu jest powyżej 5g – musisz udać się do najbliższej placówki i ocechować wyrób. 

Koszt takiej usługi – jest liczony od masy wyrobu. Dla każdego metalu jest inna stawka. 

Kontrola probiercza

Jedno z ciekawych zagadnień, które obejmuje wytwórcę biżuterii to kontrola probiercza. Bo kontrolę przeprowadza się na podstawie przepisów dotyczących prawa probierczego, prawa przedsiębiorców i wielu wielu innych. Na stronie www Urzędu Probierczego jest dokładny spis tych ustaw. 

Kontroli podlegają podmioty (które prowadzą działalność gospodarczą) związaną wyrobami z metali szlachetnych (przetwórstwo, naprawa, używanie/sprzedaż), a więc między innymi: pracownie złotnicze, zakłady, sklepy jubilerskie, salony jubilerskie, hurtownie. Dotyczy to też komisów, lombardów, czy wystawców z targów i imprez wystawienniczych. 

Jeśli kolekcjonujesz biżuterię, chcesz kupować skarby z drugiej ręki – warto zaznajomić się z podstawowymi informacjami w tym temacie. Cechy probiercze pomogą Ci ustalić pochodzenie biżuterii. Tym samym odkryjesz nową historię swojego pierścionka. 

Jako twórca – nieznajomość prawa nie zwalnia z odpowiedzialności. Musisz znać zasady cechowania. Imiennik to Twój sygnet, symbol, znak. To więcej niż Twoja metka. Metkę z pierścionka – wyrzucisz. Imienika z pierścionka nie zetrzesz. 

Jeśli masz dodatkowe pytania, lub dany wątek został niedostatecznie przeze mnie wyczerpany – napisz w komentarzu.